Kỹ năng thoát hiểm khi xảy ra cháy ở nhà mặt đất và chung cư là rất quan trọng để bảo vệ tính mạng và sức khỏe của bản thân và gia chủ. Dưới đây là các kỹ năng cần thiết để thoát hiểm an toàn trong trường hợp hỏa hoạn:
1. Kỹ năng thoát hiểm khi có cháy ở nhà mặt đất:
1.1. Xác định lối thoát hiểm và lên kế hoạch thoát hiểm
- Lập kế hoạch thoát hiểm: Lên kế hoạch thoát hiểm cho gia đình, bao gồm việc xác định các lối thoát hiểm chính (cửa chính, cửa sau) và lối thoát hiểm phụ (cửa sổ, ban công). Đảm bảo tất cả các thành viên trong gia đình đều nắm rõ kế hoạch này.
- Tập dượt thoát hiểm: Thường xuyên thực hành diễn tập thoát hiểm cùng gia đình để mọi người quen thuộc với các lối thoát hiểm và biết cách ứng phó khi có hỏa hoạn.
1.2. Thoát ra ngoài an toàn
- Giữ bình tĩnh: Duy trì bình tĩnh và không hoảng loạn. Thực hiện theo kế hoạch thoát hiểm đã lên từ trước.
- Cúi thấp người hoặc bò: Nếu có khói, cúi thấp người hoặc bò sát mặt đất để di chuyển ra ngoài, vì khói và khí độc thường bốc lên cao.
- Đóng cửa phòng để ngăn lửa lan: Khi di chuyển qua các phòng, đóng cửa phòng lại để ngăn chặn lửa và khói lan rộng.
- Dùng khăn ướt che mũi và miệng: Sử dụng khăn ướt hoặc áo ướt che mũi và miệng để tránh hít phải khói độc.
1.3. Sử dụng cửa thoát hiểm hoặc cửa sổ
- Thử cửa trước khi mở: Trước khi mở cửa, kiểm tra nhiệt độ cửa bằng mu bàn tay. Nếu cửa nóng, không mở cửa và tìm lối thoát khác.
- Sử dụng cửa sổ hoặc ban công: Nếu cửa chính bị chặn bởi lửa, sử dụng cửa sổ hoặc ban công làm lối thoát hiểm. Có thể dùng thang dây thoát hiểm nếu có sẵn.
- Gọi trợ giúp: Nếu không thể thoát ra ngoài, dùng khăn sáng màu, đèn pin hoặc điện thoại di động để ra dấu hiệu kêu cứu qua cửa sổ hoặc ban công.
1.4. Dùng thiết bị chữa cháy cơ bản
- Dùng bình chữa cháy: Nếu có bình chữa cháy, sử dụng bình chữa cháy cầm tay để dập lửa ngay khi lửa mới bùng phát và còn nhỏ. Hãy nhớ kéo chốt an toàn, hướng vòi vào gốc lửa, bóp cò và quét vòi từ bên này sang bên kia.
- Dùng nước hoặc chăn dập lửa: Dùng chăn ướt, nước hoặc các vật dụng không dễ cháy khác để dập lửa nhỏ. Tuyệt đối không dùng nước nếu cháy do dầu mỡ hoặc thiết bị điện.
2. Kỹ năng thoát hiểm khi có cháy ở chung cư:
2.1. Hiểu rõ kế hoạch và các lối thoát hiểm
- Nắm rõ các lối thoát hiểm: Khi sống ở chung cư, cần nắm rõ vị trí các cửa thoát hiểm, cầu thang thoát hiểm, và các lối thoát khẩn cấp gần nhất.
- Tìm hiểu về thiết bị an toàn: Xác định vị trí của các thiết bị an toàn như bình chữa cháy, hệ thống báo cháy, hệ thống phun nước tự động, và các dụng cụ cứu hộ khác.
2.2. Không sử dụng thang máy
- Không sử dụng thang máy: Trong trường hợp hỏa hoạn, tuyệt đối không sử dụng thang máy để thoát hiểm, vì thang máy có thể bị ngắt điện hoặc trở thành một cái bẫy chứa đầy khói.
- Sử dụng cầu thang thoát hiểm: Sử dụng cầu thang bộ, cầu thang thoát hiểm, và di chuyển xuống các tầng thấp hơn. Dùng tay vịn cầu thang để hỗ trợ di chuyển nhanh và an toàn.
2.3. Thoát ra ngoài an toàn
- Bò hoặc cúi thấp người: Khi di chuyển, cúi thấp người hoặc bò sát mặt đất để tránh hít phải khói độc, vì khói thường bốc lên cao.
- Sử dụng khăn ướt che mũi và miệng: Che mũi và miệng bằng khăn ướt hoặc vải ẩm để lọc khói và tránh hít phải khí độc.
- Kiểm tra cửa trước khi mở: Trước khi mở cửa thoát hiểm, dùng mu bàn tay để kiểm tra nhiệt độ cửa. Nếu cửa nóng, không mở và tìm lối thoát khác.
2.4. Tìm nơi an toàn khi không thể thoát ra ngoài
- Quay trở lại căn hộ an toàn: Nếu không thể thoát ra ngoài do khói hoặc lửa, quay lại căn hộ và đóng cửa lại để ngăn khói và lửa. Dùng khăn hoặc vải ướt chặn các khe cửa để ngăn khói lọt vào.
- Gọi cứu trợ: Gọi số điện thoại khẩn cấp (114 tại Việt Nam) và thông báo vị trí chính xác để đội cứu hộ đến hỗ trợ.
- Ra dấu hiệu kêu cứu: Dùng khăn sáng màu, đèn pin, hoặc đèn điện thoại di động để ra dấu hiệu kêu cứu qua cửa sổ hoặc ban công.
2.5. Sử dụng các thiết bị cứu hộ nếu cần
- Thang dây thoát hiểm: Nếu có thang dây thoát hiểm, cẩn thận sử dụng để leo xuống các tầng thấp hơn.
- Mặt nạ chống khói: Sử dụng mặt nạ chống khói nếu có, để bảo vệ phổi khỏi khói độc.
3. Các kỹ năng thoát hiểm quan trọng cần lưu ý:
- Luôn chuẩn bị trước kế hoạch thoát hiểm: Lên kế hoạch thoát hiểm rõ ràng, thường xuyên tập dượt và trao đổi với mọi thành viên trong gia đình để đảm bảo tất cả mọi người đều nắm rõ các bước cần thực hiện khi có cháy.
- Giữ bình tĩnh và không hoảng loạn: Luôn duy trì bình tĩnh và làm theo kế hoạch đã chuẩn bị, tránh gây hoảng loạn.
- Chuẩn bị dụng cụ và thiết bị an toàn: Trang bị các dụng cụ cứu hộ như bình chữa cháy, thang dây thoát hiểm, đèn pin, mặt nạ chống khói, và bình nước trong nhà để sẵn sàng sử dụng khi cần.
- Thường xuyên kiểm tra thiết bị báo cháy và cửa thoát hiểm: Đảm bảo thiết bị báo cháy hoạt động tốt, các lối thoát hiểm và cửa thoát hiểm không bị chặn hoặc khóa.
Bằng cách chuẩn bị kỹ càng và nắm vững các kỹ năng thoát hiểm, bạn sẽ tăng cơ hội thoát khỏi đám cháy một cách an toàn và hiệu quả nhất.